دفترچهی خاطرات و فراموشی
محمد قائد
انتشارات طرح نو
۴۲۴ صفحه، ۱۰۰۰۰ تومان
چاپ سوم، ۱۳۸۸
۹ از ۱۰
فکر میکنم مهمترین نکتهی مقالههای این کتاب اینه که به دور از کلیگویی، پیچیده حرفزدن و رودرواسی نوشته شدن. نثر قائد نمونهی خوبیه برای نثر فاخری که کاملاً قابل فهمه. طنز ظریفی هم همهجای کتاب هست که از نگاه از بالا به پایین قائد ناشی میشه.
نگاه قائد نسبت به جامعه کاملاً نقادانهس. هیچ ابایی نداره از اینکه چیزهایی رو که واسه بخشی از جامعه مقدس شمرده میشه، با قدرت بکوبه و تخریب کنه. بیشتر دربارهی آدمهایی مینویسه که دنیای کوچیکی دارن، این دنیای کوچیک باعث میشه تو خودشون تکرار شن و کمکم توهم بگیردشون. بعد این رو تعمیم میده به جامعهی ما [و در نتیجه سیاست، ادبیات و سینمای ما] که چه چیزهای بیارزشی براش ارزش شده و چهقدر بستهس.
کتاب دو تا ضعف داره: یکی قیمتشه که [با یا بدون توجه به اینکه ابعاد کتاب کوچیکتر از معموله] اصلاً باورکردنی نیست. دومی هم اینکه خیلی وقتها قائد پراکندهگویی میکنه. به نظر من مقالهی خوب، مقالهایه که زیادهگویی نداشته باشه. ولی قائد خیلی وقتها حرفهایی رو که قبلاً زده تکرار میکنه، یا تسویهحساب شخصی با آدمها میکنه که خیلی هم با مقاله مرتبط نیستن.
خود قائد همهی مقالههای این کتاب رو تو سایتش گذاشته. من فهرست و لینک مقالهها رو از سایتش کپی میکنم. توصیه میکنم یکی از مقالهها رو بخونید، اگه دوست داشتید کتاب رو بخرید. من از «دربارهی نوستالژی»، «دفترچهی خاطرات و فراموشی»، «اسنوبیسم چیست؟»، «این صفحه برای شما جای مناسبی نیست» و «مردی که خلاصه خود بود: احمد شاملو» بیشتر از بقیه خوشم اومد. به خصوص آخری که تصویر خیلی خوبی از شاملو به آدم میده.
یک: تأمل در چند مفهوم و تعریف
دربارهی نوستالژی
مفهوم آینده در ادبیات قدیم و در تفکر اجتماعی معاصر
اسنوبیسم چیست؟
دو: چشماندازهای اجتماعی
فرزانگان و بقالها
دگردیسی یک آرمان
سه: نگاه به گفتار و نوشتار و رفتار
دفترچهی خاطرات و فراموشی
دربارهی سانسور
نتیجهی اخلاقی را فراموش نفرمایید
به مردگان نمرهی انضباط بدهید و بگذارید استراحت کنند
آیا شهرتْ ویتامین روح است؟
دربارهی الهام، توارد، اقتباس و دستبرد
این صفحه برای شما جای مناسبی نیست
در فضیلت نامها
آن سوی آستانه
مردی که خلاصهی خود بود: احمد شاملو (۱۳۰۴-۱۳۷۹)
دربارهی این کتاب:
+ سایت محمد قائد+ کتابهای عامهپسند
+ پروژکتور+ غربتستان [لینکهای خوبی داره]
+ کپو کوره