گرینگوی پیر
ترجمهی عبدالله کوثری
انتشارات طرح نو
۲۱۲ صفحه، ۱۸۰۰ تومان
چاپ دوم، ۱۳۸۳
۴.۵ از ۵
فضای کلی کتاب به همون داغیایه که از آمریکای لاتین توقع داریم؛ یعنی دنیایی که پُررنگترین خصلتهای آدمها رو غریزهشون شکل میده. «گرینگوی پیر» روزنامهنگار آمریکاییه که تو سن ۷۱ سالگی به از آمریکا میآد مکزیک و به انقلاب و مبارزات میپیونده. تو واقعیت از روزنامهنگار فقط چند نامه باقی مونده و دیگه هیچ خبری ازش نیست. اینجاس که فوئنتسِ نویسنده وارد میشه و زندگی «گرینگوی پیر» رو تو مکزیک تخیل میکنه. علاوه بر روزنامهنگار کتاب دو شخصیت اصلی دیگه هم داره: «توماس آرویو» ژنرال جوون مکزیکی که گرینگوی پیر رو عضو گروه تحت فرمانش میکنه و «هریت وینسلو» زن آمریکاییای که به مکزیک اومده تا معلم سر خونهی خانوادهی ثروتمند مکزیکیای بشه که وقتِ رسیدن هریت از بین رفتن. موتور اصلی حرکتِ کتاب روابط این سه نفر با همدیگهس. طوری که قسمت زیادی از کتاب برخورد و درگیری دو تا از این سه نفر، تو موقعیتهای تنشزاس.
فوئنتس تو «گرینگوی پیر» داره رو مرز باریک بین تخیل و واقعیت حرکت میکنه [برخلاف «آئورا» که از یه جایی به بعد از واقعیت فاصله میگیره و یه رمان سورئال میشه]. داستان اصلی رمان روایت تخیلی از یه اتفاق واقعیه. کتاب در عین حال که خیلی جاها تحلیلی از ریشههای انقلاب مکزیک به ما میده، خیلی جاها هم با منطق شعر پیش میره. همزمان که نثر داستانگوئه و منطق قصهگویی رو کتابه، نثر تو فضای سیال ذهن شخصیتها شاعرانه میشه و تصویرها و جملههایی به شکل موتیف تو ذهن شخصیتها تکرار میشن. این حرکت بین واقعیت و خیال در کنار حرکت راوی بین ذهن سه شخصیت اصلی، تصویر فشرده و جامعی رو از انقلاب مکزیک برای ما میسازه.
نصف لذت کتاب به نثر عالی کوثری مربوطه. نثر شاعرانه، خشن و آهنگینی که کوثری درآورده جدن کمنظیره.
×××
«شن بوتهها را میپوشانَد. افق با نوری لرزان پیش چشمش برمیخیزد. سایههای بیقرار ابر زمین را در حجابی سایهروشن میپوشانند. بوی خاک هوا را میآکند، رنگینکمانی سرریز میکند در آیینهی خود. بیشههای انگبار با خوشههای زرد گلهاشان شعلهور شدهاند. بادی سوزان بر همه چیز میوزد.»