Menu

چند روز پیش کتاب را تمام کردم و در این چند روز دنبال راهی بودم برای ورود به دنیای غریب کتاب. تا این‌که پیش‌گفتار انگلیسی‌اش را خواندم که نویسنده‌اش گفته بود شاید بهترین راه برای معرفی اتحادیه‌ی ابلهان، شرح اولین برخوردش با کتاب باشد. گویا آقای واکر پرسی استاد دانشگاه بوده. یک روز خانمی به‌ش زنگ می‌زند که می‌خواهم کتابی را برایتان بیاورم که بخوانید. آقای پرسی او را می‌پیچاند، اما زن باز پیداش می‌شود و کتاب را هر جور هست به دست او می‌دهد و می‌گوید که این کتاب را پسرم اوایل دهه‌ی ۶۰ نوشته. بعد که هیچ ناشری قبول نکرد کتابش را چاپ کند، خودکشی کرده است. آقای واکر شروع به خواندن کتاب می‌کند به این امید که فصل اول چرند باشد و بی‌عذاب‌وجدان کتاب را کنار بگذارد؛ اما فصل اول خوب از آب درمی‌آید و فصل‌های بعدی هم جذبش می‌کنند تا درنهایت حس کند کتابی خارق‌العاده خوانده است. کتابی که شبیه هیچ کتاب دیگری نیست.

واقعن هم اتحادیه‌ی ابلهان شبیه به کم‌تر کتابی است و شخصیت اصلی‌اش، ایگنیشس جی. رایلی، با وجود آن‌که ته‌رنگی از دن‌کیشوت دارد، از خاص‌ترین شخصیت‌های ادبیات است. ایگنیشس جوان بیش‌ازحد چاق و فلسفه‌خوانده‌ای است که هیچ کاری نمی‌کند، جز آن‌که در اتاقش بنشیند و بر همه چیز جهان بتازد و با مادرش دعوا کند یا آن‌که حداکثر به سینما و گالری برود. خانواده‌ی ایگنیشس مجبور به پول‌درآوردن می‌شوند و ایگنیشس مجبور می‌شود با دنیای بیرون تعامل کند و سر کار رود. کتاب گسترش پیدا می‌کند و شخصیت‌ها زیاد می‌شوند (یکی از یکی روانی‌تر) و هر کدام داستانِ خود را پیش می‌برند و در ریتم تند اتفاق‌ها شخصیت‌ها از کنار هم می‌گذرند، با هم درگیر می‌شوند و دستِ تقدیر همه‌ی ماجراها را به مرکز رمان وصل می‌کند: ایگنیشسی که جدی و مصمم با جهان اطرافش می‌جنگد و سر سوزنی هم کوتاه نمی‌آید.

چه در مقدمه و چه در مرورهایی که خوانده‌ام، اتحادیه‌ی ابلهان را کتاب خنده‌داری دانسته‌اند. من خیلی کم به کتاب خندیدم، اما هر چه هست، کتاب پر است از موقعیت‌های طنز ناشی از برخورد شخصیت‌های بی‌منطق و بدبختی که کارهای احمقانه می‌کنند، نمی‌توانند هم را بفهمند و همیشه با هم سر جنگ دارند. به نظرم قدرت کتاب، به جز جذابیت و تازگی شخصیت‌ها و داستان‌ها، در دو چیز است؛ یکی تیپیک‌نبودن شخصیت‌ها و خاص‌شدنِ هر کدام و دیگری قدرت غریب نویسنده در گسترش داستان‌ها بی‌آن‌که چفت‌وبست محکم کتاب از بین برود.

پیمان خاکسار مترجم خوش‌سلیقه‌ای است؛ خوبی‌اش این است که سراغ نویسنده‌هایی می‌رود که در ایران ناآشنا و در جهان مطرح‌اند. پیشنهادهای تازه‌ای به ادبیات ما می‌دهد و جنس ادبیاتی را معرفی می‌کند که کم‌تر شبیه‌اش را در ایران خوانده‌ایم. لذت تجربه‌ی دنیای دیوانه‌وار این کتاب را مدیون او هستم.