در جستجوی زمان از دست رفته - ۲
مارسل پروست
ترجمهی مهدی سحابی
نشر مرکز
۶۹۵ صفحه، قیمت دورهی ۷ جلدی: ۷۰۰۰۰ تومان
چاپ ششم [ویرایش دوم]، ۱۳۸۸
۵ از ۵
«آنچه آینده مینامیم، آیندهی اثر هنری است، باید که خود اثر آیندگانش را پدید آورد... بنابراین اگر اثر در پرده بماند و تنها آیندگان آن را بشناسند، اینان برای آن اثر آیندگان نیستند، بلکه جرگهای از همعصرانیاند که فقط پنجاه سال دیرتر زندگی میکنند.»
فقط خود پروست میتونست احساسی رو که موقع خوندن جستوجو بهم دست میده توصیف کنه: همعصربودن با آدمهایی که از نود سال پیش دارن این کتاب بزرگ رو میخونن... همهی خوانندههای این کتاب همعصر پروستند. این کم دلخوشیای نیست.
به نظرم اومد مضمونهای پروستی تو این کتاب بیشتر از کتاب اول وجود داشتند. گذر زمان و تأثیرش روی ذهن و حسهای انسان از مهمترین مضمونهای جستوجوئه. انگار کل هفتجلدی که پروست نوشته، جستوجوی راوی تو زندگی گذشتهش و در نتیجه چگونگی بهخاطرآوردنِ گذشتهشه. اینکه خاطرهها چهجوری شکل میگیرن، چه چیزایی اونها رو قوی میکنه، گذر زمان چهطوری رو اونها تأثیر میذاره و چهطور واقعیتِ چیزها خاطرهشون رو بهروز میکنه؛ از تمهای اصلی فصل دوی کتابه [نام جاها: جا]. مثلاً برداشت راوی از «دختران شکوفا» -دستهدخترایی که راوی لب دریا تو بلبک میبینه- با هربار دیدن اونها تازه میشه. از طرف دیگه، عادتکردن به محیطها و آدمهاییه که برای راوی ناآشنان هم از چیزایی بود که تو این کتاب زیاد تکرار میشد. محفلهای اودت، اتاق راوی تو بلبک، دوری از ژیلبرت... اینا چیزاییان که گذر زمان برای راوی حل میکنه.
مضمون دیگهای هم که تو مقدمه توضیح داده شده، قضیهی آفرینش و نقد هنره. تو کتاب اول کیفیت یه جملهی موسیقی و حسی که رو آدم میذاره گفته میشد. اینجا «الستیر نقاش» و «برگوت نویسنده» از نقاشی و نویسندگی و چگونگی آفرینش اونها میگن. راوی هم که خوانندهی کتابها و بینندهی نقاشیها و منظرههاس... همه جا پرسه میزنه و از حسهاش و چگونگی برانگیختهشدنشون میگه.
خلاصه که عظمت کتاب پروست کمکم داره واسهم روشن میشه.
دربارهی این کتاب:
+ کتابهای عامهپسند